การร่วมกันวิเคราะห์สาเหตุของปัญหา จะทำหลังการคุยกันแล้วว่ามีปัญหาอะไร
แล้วช่วยกันวิเคราะห์หาสาเหตุ เป็นการทำจากบนลงล่าง ส่วนใหญ่จะทำเพื่อหาสาเหตุของปัญหา
ช่วยให้เข้าใจที่มาของปัญหาได้ดีขึ้น
ตัวอย่าง ชุมชนมีปัญหาเรื่องลักขโมย พบว่า สาเหตุมาจากคนพม่า
แล้วจึงถามว่าเพราะเหตุใดจึงมีสาเหตุจากคนพม่า เมื่อได้คำตอบก็ถามต่อไปว่า
เพราะเหตุใดจึงเป็นเช่นนั้น ทำเช่นนี้ไปเรื่อยๆ ในที่สุดก็จะได้สาเหตุหรือต้นตอของปัญหา
ทำให้เข้าใจสาเหตุ / ความเกี่ยวพันของปัญหา ทำให้สามารถแก้ไขปัญหาจากต้นตอได้
ดังแสดงในแผนผังขั้นตอนข้างล่างนี้
การจัดลำดับ
เช่น การจัดลำดับค่าใช้จ่ายในครัวเรือน โดยให้ชาวบ้านจัดลำดับค่าใช้จ่ายต่างๆออกมา
แล้วทำตารางให้ชาวบ้านหยอดวัสดุ (ถั่ว หิน ฯลฯ) ลงในช่องที่คิดว่าเป็นค่าใช้จ่ายของตน
โดยกำหนดค่า (Value) ของแต่ละหน่วยของวัสดุที่ใช้ เพื่อใช้เป็นตัวแทนในการแสดงระดับของความสำคัญ
ประโยชน์ของ
Matrix Ranking
- ทำให้เห็นลำดับความสำคัญที่ชุมชนให้กับสิ่งต่างๆ
- ช่วยให้เข้าใจตรรกะหรือเหตุผลที่ใช้เป็นเกณฑ์ในการตัดสินของคนในชุมชน
- เมื่อร่วมกันกำหนดลำดับความสำคัญแล้ว ในอนาคตเมื่อต้องการระดมทรัพยากรจะทำได้ง่ายขึ้นช่วยให้เข้าใจถึงลำดับการจัดความสำคัญของความต้องการในชุมชน
โดยการให้น้ำหนักความต้องการ
|
Trends Analysis
ศึกษาทิศทางการเปลี่ยนแปลงไปของชุมชน ตัวอย่างคำถามที่ใช้
ลักษณะ |
เมื่อก่อน |
เดี๋ยวนี้ |
| สภาพโรงเรียน |
|
|
| ขนาดโรงเรียน |
|
|
| จำนวนครู |
|
|
| คุณภาพครู |
|
|
| สิ่งที่นักเรียนต้องเรียน |
|
|
| จบแล้วเด็กทำอะไรได้บ้าง |
|
|
ซึ่งจะนำไปสู่คำถาม
พอใจหรือไม่ ถ้าไม่พอใจอยากให้เด็กรู้อะไร อยากให้รู้อะไรเกี่ยวกับชุมชน
จากนั้น Rank มา 5 ข้อ แล้วทำ Social Network
ดังนั้น
Trends Analysis จึงเป็นการศึกษาจากสภาพในพื้นที่ เพื่อนำไปสู่การแก้ไขหรือปรับนโยบาย
เป็นการนึกย้อนกลับไปในอดีตถึงปฏิกิริยาของชาวบ้านในชุมชนที่มีต่อการปรับทัศนคติและการแสดงออก
ซึ่งปฏิกิริยานี้แสดงให้เห็นถึงทิศทางการยอมรับต่อสิ่งใหม่ๆในชุมชน
Social Network Analysis
การวิเคราะห์เครือข่ายทางสังคม
เริ่มจากการกำหนดบุคคลใดบุคคลหนึ่งเป็นจุดเริ่มต้นเพื่อดูความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลนั้นกับคนอื่นๆรอบตัว
ในการวิเคราะห์ต้องพิจารณาลักษณะความสัมพันธ์และน้ำหนักของความสัมพันธ์ด้วย
ตัวอย่างเช่น อยากให้เด็กเรียนรู้ทรัพยากรในชุมชน
ต้องดูว่าเกี่ยวข้องกับใคร แล้วเราจะแทรกกิจกรรมหรือความรู้ผ่านจุดไหน
หรือดูความสัมพันธ์ของคนงานในเรื่องที่เกี่ยวกับการรับข้อมูลข่าวสาร
|
ฝ่ายวิจัยเพื่อท้องถิ่น
เครื่องมือวิจัยท้องถิ่น 
หลักสูตร
กลับขึ้นข้างบน