| สัญญาโครงการที่จัดทำขึ้นนั้นสามารถแบ่งได้
3 ประเภท คือ 1) PDG (Project
Development Grant)
เป็นสัญญาโครงการวิจัยเพื่อท้องถิ่นที่พัฒนามาจากโครงการวิจัยเพื่อท้องถิ่นแบบเต็มรูปแบบ
เพื่อให้การสนับสนุนอย่างเหมาะสมกับความต้องการและสอดคล้องกับศักยภาพของชุนชนท้องถิ่น
โครงการวิจัยที่จัดทำสัญญาประเภทนี้จะเป็นโครงการที่เป็นงานวิจัยทางเลือกใหม่เพื่อท้องถิ่น
ซึ่งแบ่งได้ 2 รูปแบบดังนี้
1.1 งานวิจัยเบื้องต้น ซึ่งมีเงื่อนไขดังต่อไปนี้
- ทีมวิจัยชุมชนเป็นผู้ร่วมดำเนินการ
- เป็นกระบวนการพัฒนาโจทย์วิจัยและการรวบรวมองค์ความรู้
รวมถึงการเตรียมชุมชนและทีมวิจัยชาวบ้าน เพื่อวางแผนแก้ไขปัญหาในเบื้องต้น
หรือพัฒนาไปสู่งานวิจัยเต็มรูปแบบ
- มีพี่เลี้ยงให้การสนับสนุนและติดตามอย่างใกล้ชิด
- ขอบเขตพื้นที่ในระดับหมู่บ้าน
- ระยะเวลาไม่เกิน 6 เดือน
- วงเงินงบประมาณไม่เกิน 50,000 บาท
- ผู้ลงนามในสัญญาอาจเป็นตัวบุคคลหรือหัวหน้าหน่วยงานตามกฏหมายก็ได้แล้วแต่จะตกลงกัน
|
1.2 งานวิจัยที่เน้นการถอดหรือรวบรวมองค์ความรู้
ซึ่งมีเงื่อนไขดังนี้
- ผู้ดำเนินการเป็นทีมวิจัยชุมชน
- ประเด็นวิจัยเป็นประเด็นที่ชุมชนอยากศึกษาหรืออยากรวบรวมองค์ความรู้
ซึ่งอาจไม่ได้มุ่งเน้นในการแก้ปัญหาแต่เน้นกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชน
การรวมกลุ่ม และการพัฒนาคนโดยกระบวนการรวบรวมข้อมูลเพื่อใช้ฐานกลุ่มคนพัฒนาไปสู่งานวิจัยเต็มรูปแบบต่อไป
- ขอบเขตพื้นที่ในระดับหมู่บ้านและตำบล
- ระยะเวลาไม่เกิน 1 ปี
- วงเงินงบประมาณไม่เกิน 100,000 บาท
- ผู้ลงนามในสัญญาอาจเป็นตัวบุคคลหรือหัวหน้าหน่วยงานตามกฏหมายก็ได้แล้วแต่จะตกลงกัน
|
2) RDG (Research and Development Grant)
เป็นสัญญาโครงการวิจัยเพื่อท้องถิ่นที่สนับสนุนงานวิจัยที่มีลักษณะสมบูรณ์แบบตามแนวความคิดการวิจัยเพื่อท้องถิ่นทั้งในด้านเนื้อหา
และกระบวนการ ภายใต้หลักการที่ว่า โจทย์วิจัยเป็นปัญหาของชาวบ้าน
ชาวบ้านมีส่วนร่วมในการดำเนินการ และมีการปฏิบัติการเพื่อแก้ปัญหา
งานวิจัยเต็มรูปแบบนี้มี 2 ลักษณะ ดังนี้
2.1 งานวิจัยที่เน้นกระบวนการแก้ปัญหาสังคมในทุกประเด็น
ซึ่งมีเงื่อนไข ดังนี้
- เป็นการศึกษาในเชิงกระบวนการเคลื่อนตัวของชุมชนท้องถิ่นในบริบทหนึ่งๆ
ต่อการแก้ปัญหาต่างๆ ที่ชุมชนท้องถิ่นร่วมดำเนินการ
- ระยะเวลา 1 2 ปี
- วงเงินงบประมาณไม่เกิน 200,000 บาท ในกรณีขอบเขตพื้นที่
1 หมู่บ้าน
- วงเงินงบประมาณไม่เกิน 300,000 บาท ในกรณีขอบเขตพื้นที่ตั้งแต่
1 หมู่บ้านจนถึงระดับตำบลขึ้นไป
- ผู้ลงนามในสัญญาอาจเป็นตัวบุคคลหรือหัวหน้าหน่วยงานตามกฏหมายก็ได้แล้วแต่จะตกลงกัน
|
2.2 งานวิจัยที่เน้นการทดลองเปรียบเทียบหรือทดสอบปัจจัยต่างๆ
ซึ่งมีเงื่อนไข ดังนี้
- เป็นการศึกษาเพื่อทดลอง/ทดสอบทางเลือก เพื่อหาทางเลือกที่ดีและมีประสิทธิภาพที่สุดของ
ชุมชน โดยเน้นการพึ่งตนเองเป็นหลัก หรืออาจจะเกี่ยวข้องกับเงื่อนไขอื่นๆ
เช่น การสร้างอาชีพใหม่ในชุมชน
- การดำเนินงานจำเป็นต้องใช้วัสดุอุปกรณ์เพื่อการทดลอง/ทดสอบทางเลือก
โดยเงื่อนไขการสนับสนุนค่าอุปกรณ์ดังกล่าวให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์การคิดงบประมาณของ
สกว.ภาค
- ระยะเวลา 1 2 ปี
- วงเงินงบประมาณไม่เกิน 200,000 บาท ในกรณีขอบเขตพื้นที่
1 หมู่บ้าน
- วงเงินงบประมาณไม่เกิน 300,000 บาท ในกรณีขอบเขตพื้นที่ตั้งแต่
1 หมู่บ้านจนถึงระดับตำบลขึ้นไป
- ผู้ลงนามในสัญญาอาจเป็นตัวบุคคลหรือหัวหน้าหน่วยงานตามกฏหมายก็ได้แล้วแต่จะตกลงกัน
|
ทั้งนี้ สกว. ภาค ต้องเห็นชอบกับโครงการทั้ง 2 รูปแบบในภาพรวม
แต่อาจจะพิจารณาอนุมัติเฉพาะแผนงานและงบประมาณเฉพาะช่วงที่ 1
ก่อนภายใต้กรอบงบประมาณรวมของโครงการ
3) RDC Research and Development Grant (coordinator)
เป็นสัญญาโครงการวิจัยสำหรับผู้ประสานงานพื้นที่หรือพี่เลี้ยง
(RC) ที่เป็นเครือข่ายการวิจัยเพื่อท้องถิ่นของ สกว. ภาค ซึ่งแบ่งได้
2 รูปแบบ คือ
3.1 รูปแบบผู้ประสานงาน สำหรับผู้ประสานงานที่มีบทบาทการทำงานเฉพาะบุคคล
ซึ่งแบ่งเป็น ผู้ประสานงานในระดับพื้นที่ ระดับภาค และประเด็น
- มีบทบาทการทำงานเฉพาะบุคคล โดยเน้นบทบาทที่หนุนเสริมเชื่อมโยงและมีเป้าหมายร่วมกัน
และจะอาศัยความร่วมมือกับเครือข่ายวิจัยท้องถิ่นอื่นๆ
รวมทั้ง สกว. ภาค ด้วย
- กรอบงบประมาณขึ้นอยู่กับภาระงานตามบทบาทหน้าที่ที่ได้รับมอบหมาย
|
3.2 รูปแบบของศูนย์ประสานงาน สำหรับเครือข่ายวิจัยเพื่อท้องถิ่นที่มีรูปแบบการบริหารจัดการในลักษณะของศูนย์ประสานงาน
หรือที่เรียกว่า Node
- มีเป้าหมายยุทธศาสตร์และแผนงานของศูนย์ฯ รวมทั้งบทบาทและพันธกิจที่ชัดเจน
- มีที่ตั้งหรือสำนักงานที่ชัดเจนแน่นอน บุคคลภายนอกสามารถติดต่อได้ง่าย
- มีบุคลากรประจำอย่างน้อย 1 2 คน (ไม่รวมผู้ประสานงาน)
และมีโครงสร้างของศูนย์ฯ พร้อมทั้งบทบาทของบุคลากรที่ค่อนข้างชัดเจน
- กรอบงบประมาณขึ้นอยู่กับภาระงานตามบทบาทหน้าที่ที่ได้รับมอบหมาย
- ผู้ลงนามในสัญญาอาจเป็นตัวบุคคลหรือหัวหน้าหน่วยงานตามกฏหมายก็ได้แล้วแต่จะตกลงกัน
|
ขั้นตอนของงานสัญญาโครงการ
เนื่องจาก
สกว. เป็นหน่วยงานที่มีขั้นตอนการทำงานที่เป็นระบบชัดเจน ตั้งแต่การรับข้อเสนอโครงการเข้ามาจนกระทั่งโครงการสิ้นสุดการดำเนินงาน
ทั้งนี้ ในส่วนของงานสัญญาโครงการก็มีขั้นตอนหรือการเดินทางที่เป็นระบบเช่นกัน
ซึ่งที่ผ่านมาการเดินทางส่วนใหญ่จะใช้ระยะเวลาประมาณ 3 สัปดาห์
แต่อย่างไรก็ตาม การเดินทางจะช้าหรือเร็วนั้นก็ขึ้นอยู่กับตัวแปรหลายอย่าง
เช่น ระยะทางในการจัดส่ง ระยะเวลาที่นักวิจัยใช้ในการดำเนินการหลังจากรับสัญญา
เป็นต้น ทั้งนี้ นักวิจัยส่วนใหญ่ยังไม่ทราบขั้นตอนการทำงานของ
สกว. ภาค โดยเฉพาะขั้นตอนการดำเนินงานของฝ่ายสัญญาโครงการ ทำให้มักมีการตั้งคำถามเสมอว่า
สกว. ภาค ใช้เวลาในการทำสัญญานาน? ทำไมถึงโอนเงินช้า? โครงการผ่านการพิจารณาตั้งหลายวันแล้ว!
ดังนั้น จึงคาดหวังว่า flow chart การเดินทางของสัญญาในหน้าถัดไปจะสามารถอธิบายให้โครงการวิจัยในพื้นที่ทราบและเข้าใจขั้นตอนการทำงานของ
สกว.ภาค มากยิ่งขึ้น
|
ฝ่ายวิจัยเพื่อท้องถิ่น
เครื่องมือวิจัยท้องถิ่น 
หลักสูตร
กลับขึ้นข้างบน