พี่เลี้ยงจะต้องประเมิน วิเคราะห์โครงการ ทั้งในระดับโครงการ
ระดับเหนือโครงการ และการบริหาร จัดการ เพื่อวางแผนติดตามสนับสนุนโครงการวิจัยเป็นระยะ
ๆ ได้อย่างเหมาะสม มีประสิทธิภาพ
1) ระดับโครงการ ควรวิเคราะห์ในประเด็นต่อไปนี้
1.1 การมีส่วนร่วมระหว่างทีมวิจัยกับชุมชนเป็นอย่างไร มีความกลมกลืนหรือช่องว่างอะไรในชุมชน
มี การชี้นำ หรือการเอาเปรียบในชุมชนหรือไม่
1.2 ในชุมชนมีทุนเดิมอะไรบ้าง (ศักยภาพของชุมชนที่เกี่ยวข้องกับประเด็นวิจัยนั้นๆ)
รูปธรรมการ แก้ปัญหาความร่วมมือในชุมชนเป็นอย่างไร ภาวะผู้นำ
(ทั้งผู้นำทางการและผู้นำธรรมชาติ) และความพร้อมในการเปิดตัวเองสู่สังคมของชุมชนเป็นอย่างไร
1.3 กระบวนการวิจัยที่ใช้คืออะไร เครื่องมือ วิธีการ กระบวนการที่ใช้เป็นอย่างไร
1.4 ศักยภาพทีมวิจัยเป็นอย่างไร มีประสบการณ์อะไร ทำอะไร หรือมีบทบาทอะไรต่อชุมชน
แนวคิดการพัฒนาสังคมเป็นอย่างไร มีความเชื่อในการสร้างความรู้
และงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นหรือไม่ มีทักษะพื้นฐานหรือไม่ (การเขียน
การสรุปบทเรียน การตั้งคำถาม การวิเคราะห์ แลกเปลี่ยน การจัดกระบวนการมีส่วนร่วมในชุมชน
ฯลฯ) ต้องการการหนุนเสริมมากน้อยเพียงใด
1.5 ความสัมพันธ์ระหว่างชุมชนวิจัย และภาคีเป็นอย่างไรบ้าง
มีความขัดแย้ง หรือความร่วมมือระหว่างชุมชนหน่วยงานท้องถิ่น
หรือรัฐ หรือไม่ อย่างไร
1.6 ผลงานที่เกิดขึ้นเป็นอย่างไรในแต่ละระยะของการดำเนินงาน
ได้ output (อะไรบ้าง) ตามระยะเวลา เกิดการเปลี่ยนแปลงของชุมชนหรือไม่
และเกิดองค์ความรู้ใหม่ ๆ จากงานวิจัยที่สามารถนำไปเป็นบทเรียนกับพื้นที่อื่นได้หรือไม่
(การยกระดับองค์ความรู้)
1.7 ลักษณะชุมชน สภาพชุมชนเป็นอย่างไร และเบื้องหลังความเคลื่อนไหวในชุมชนเป็นอย่างไรบ้าง
1.8 สถานะของประเด็นที่ศึกษาเป็นอย่างไร เป็นประเด็นที่ยังเป็นข้อขัดแย้งระหว่างกลุ่มคนในสังคม
หรือเป็นประเด็นที่สังคมต้องการหาทางออกร่วมกัน
1.9 วิเคราะห์ประเด็นอื่นเพิ่มเติม จากการที่ได้ดำเนินงานร่วมกับทีมวิจัย
2) ระดับเหนือโครงการ ควรศึกษาและติดตามสถานการณ์ความเคลื่อนไหวของประเด็นนั้น
ๆ ในภาพรวมของสังคมทั้งในแง่ความรู้ และกลุ่มคนเป็นอย่างไรบ้าง
มีกฎหมาย นโยบาย ธรรมนูญเกี่ยวกับเรื่องนั้น ๆ หรือไม่ อย่างไร
การศึกษาองค์ความรู้หรืองานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับประเด็นศึกษานั้น
ๆ ทั้งในส่วนของ สกว. องค์กร/หน่วยงานวิจัยและพัฒนาอื่น ๆ เป็นพื้นฐานพร้อมกับศึกษาบทบาทและผลงานของผู้รู้ในประเด็นนั้น
ๆ ควบคู่ไปด้วย
3) การบริหารจัดการ พี่เลี้ยงจะต้องกำหนดบทบาทตนเองต่อการพัฒนารูปแบบการติดตาม
สนับสนุนที่เหมาะสม และจะต้องประสานศักยภาพของผู้รู้ที่หลากหลายมาหนุนงานในเชิงวิเคราะห์
สังเคราะห์หรือประมวลข้อมูลทั้งในระดับโครงการ และเหนือโครงการ
ขณะเดียวกันก็หนุนการผลักดันหรือการใช้ความรู้จากการวิจัยสู่การขับเคลื่อนทางสังคมหรือการแก้ปัญหาสังคมในภาพรวม |